God

Al vele vrijdagen kwam ze langs op de poli. Bij onze eerste ontmoeting was het doel van de behandeling genezing. De borstoperatie was klaar, nu verder met chemotherapie en daarna hormoontherapie. Zij was zo iemand die nooit problemen zag. Hooguit was iets een beetje onaangenaam of onpraktisch. Kaal worden? Beetje koud in de herfst. Verhoogd risico op infecties? Onhandig vanwege alle kinderen met snotneuzen in haar buurt. Uiteindelijk rondde ze de behandeling goed af.

Opeens was ze er weer. Nu hadden we een ander doel. Eén om zo lang mogelijk en zo goed mogelijk leven. Er waren uitzaaiingen ontdekt. Ook nu waren de gesprekken kort en to the point, net als eerder. Ze had altijd een drukke agenda. Een groot gezin met 14 kinderen, de oudste was kortgeleden vader geworden, en haar jongste was nog maar 5 jaar. Een grote boerderij thuis met kaasmakerij en een winkel aan huis. Zondag was haar rustdag. We probeerden afspraken en chemokuren waar mogelijk aan haar agenda aan te passen.

Bij elke nieuwe behandeling of nieuw voor te schrijven medicijn bespraken we mogelijke voordelen, de te verwachten bijwerkingen en steevast zei ze aan het einde van het gesprek. ‘Ik ga er nog even over nadenken’. En een paar dagen later belde ze op of kwam ze langs om haar besluit mee te delen. Op een gegeven moment had ze nieuwe pijn in haar heup gekregen. Ze liep er al een tijdje mee rond. Ze dacht eerst dat het kwam door een misstap tijdens het koeien melken, daarna bedacht ze dat het kwam door een verkeerde beweging met het voetballen met haar jongens. Toen het niet over ging en paracetamol onvoldoende werkte kwam ze met de vraag of het misschien met haar ziekte te maken had. En dat was de reden van haar extra afspraak op de poli. Een foto liet zien dat haar pijn paste bij de grote uitzaaiingen in het bot. We bespraken opties; pijnstilling met morfine, bestraling en daarna andere anti-kanker behandeling. Ik wilde vandaag nog wat doen aan de pijn en haar een recept voor morfine meegeven. Maar ook nu was het antwoord; ik ga er nog even over nadenken.

Na het weekend kwam ze opnieuw langs. ‘Zo is het ook niks, geef me toch maar een recept voor morfine. God zal de morfine wel niet voor niets hebben uitgevonden’.

En met recept ging ze naar de apotheek.

Evelien Kuip, internist-oncoloog en arts Pijn en Palliatieve Geneeskunde